Sưu tầm: NSND Nguyễn Hoàng Tuấn
Kỷ lục châu Á của
Nhà hát Múa rối Thăng Long
Kim Cương
Tháng 8-2013, tại Trụ sở của Tổ chức kỷ lục châu Á đặt trên đất Ấn Độ, Việt Nam đón nhận tin vui khi có thêm 3 kỷ lục Việt Nam mới được công nhận. Đó là những kỷ lục về khoa học công nghệ, về văn hoá nghệ thuật dân tộc và những sáng tạo dịch vụ mới. 3 kỷ lục mới vừa được xác lập kỷ lục châu Á đợt 2 năm 2013 vừa được trao cho Hội Kỷ lục gia Việt Nam vào sáng ngày 21-9. Về văn hóa nghệ thuật dân tộc do Nhà hát Múa rối Thăng Long thiết lập kỷ lục: nhà hát duy nhất tại châu Á biểu diễn múa rối 365 ngày trong năm.
NSƯT Nguyễn Hoàng Tuấn- Giám đốc Nhà hát cho biết: 365 ngày trong năm với hơn 2000 xuất diễn múa rối nước đã giới thiệu tới đông đảo khán giả trong và ngoài nước bộ môn nghệ thuật cổ truyền dân tộc Việt Nam. Theo con số thống kê của chính Nhà hát thì đã có hơn 50 quốc gia Anh, Pháp, Mỹ, Nhật Bản, Hà Lan, Tây Ban Nha, Hàn Quốc, Trung Quốc….biết đến múa rối nước Việt Nam. Đó là một trong những thành tích rất đáng tự hào.
Múa rối nước ra đời vào khoảng thế kỷ XI ở vùng châu thổ sông Hồng Việt Nam. Đây là loại hình nghệ thuật thường diễn vào dịp lễ, hội làng, ngày vui, ngày Tết, dùng con rối để diễn trò, diễn kịch trên mặt nước. Trò rối nước được coi là nét văn hoá phi vật thể đặc sắc, độc đáo và duy nhất của dân tộc Việt Nam. Loại hình nghệ thuật múa rối thì đã có ở rất nhiều nước trên thế giới, nhưng múa rối nước thì chỉ duy nhất có ở Việt Nam. Cũng bởi tính đặc sắc, giàu yếu tố dân gian của loại hình nghệ thuật này nên múa rối nước đã nhanh chóng trở thành nghệ thuật truyền thống có vị trí cao trong nền sân khấu dân tộc.
Trước đây, Trung tâm sách kỷ lục Việt Nam đã xác lập Nhà hát Múa rối Thăng Long với kỷ lục: “Đơn vị nghệ thuật duy nhất trong cả nước biểu diễn 365 ngày trong năm”. Tháng 8-2013, tại Ấn Độ - Trụ sở của kỷ lục chấu Á đã chính thức công nhận kỷ lục này là kỷ lục châu Á. Ngày 20-9-2013, ông Tổng Giám đốc Tổ chức kỷ lục Thế giới đã trao tặng Nhà hát bằng kỷ lục: “Nhà hát duy nhất tại châu Á biểu diễn múa rối nước 365 ngày trong năm”. Đây là vinh dự đối với những người làm nghề múa rối nói chung và đặc biệt với tập thể của các nghệ sĩ Nhà hát Múa rối Thăng Long nói riêng. Ghi nhận này đánh giá một quá trình sáng tạo cùng nỗ lực phấn đấu của tập thể Nhà hát.
Nhà hát Múa rối Thăng Long thành lập năm 1969 đến nay đã hơn 40 năm phát triển. Năm 1990, Nhà hát đã có bước ngoặt lớn khi quyết định đầu tư sức người và tiền bạc nhằm mục đích khôi phục bộ môn rối nước để biểu diễn phục vụ khách du lịch trong và ngoài nước. Thời gian đầu nhà hát chỉ biểu diễn định kỳ theo tuần, tháng. Và chính sự độc đáo của loại hình này mà đã chinh phục được ngày càng đông đảo khán giả trong và ngoài nước.
Chặng đường dài đã qua, với những nỗ lực lớn của tập thể nghệ sĩ và lãnh đạo Nhà hát đã biến địa điểm bên Hồ Gươm huyền thoại thành địa chỉ văn hóa, điểm dừng chân của các khách tham quan du lịch lữ hành hướng tới văn hoá Việt, là nơi các nhà nghiên cứu tìm hiểu về nghệ thuật múa rối Việt Nam và là điểm sáng của văn hoá nghệ thuật dân tộc. Nhà hát luôn xác định giữ gìn và phát triển bộ môn nghệ thuật rối nước cổ truyền là nhiệm vụ hàng đầu và làm sao để khán giả mọi lứa tuổi của VN quan tâm đến bộ môn nghệ thuật này luôn là điều trăn trở lớn nhất của nhà hát.
NSƯT Siu Y Ban- Phó đoàn 2
Hiện là diễn viên đoàn 2 đã gắn bó với đơn vị hơn 20 năm nay, trải qua các lần đổi tên từ nhà hát Múa rối Hà Nội và nay là Nhà hát Múa rối Thăng Long. Từng được chứng kiến biết bao thăng trầm của nhà hát, rồi những thành tích, những khó khăn… mà cả tập thể nhà hát đã trải qua để có được thành tích như ngày hôm nay. Kỷ lục châu Á mà nhà hát đạt được đã phần nào minh chứng cho sự thành công của nhà hát, là thước đo sự phát triển không ngừng của cả tập thể nhà hát chúng tôi. Tôi yêu nghề, yêu những con rối- những nhân vật vô tri vô giác đã gắn bó và trở nên gần gũi với tôi. Nhiều vai diễn đã là những kỷ niệm cuộc đời nghệ thuật của tôi trong các vở lớn của Nhà hát như Lý Thông- Thạch Sanh, Hồ Nguyệt Cô- Hồ Nguyệt Cô hoá cáo, Mộc tinh- Huyền thoại Tiên rồng, Quan huyện- Nàng Hến… Và là nghệ sĩ, thì những tiếng cười, những tràng vỗ tay, những bó hoa tươi thắm, những ánh mắt dõi theo háo hức của khán giả trong từng buổi biểu diễn là động lực chính thức đẩy người nghệ sĩ chúng tôi tiếp tục phấn đấu để sáng tạo không ngừng, và để người nghệ sĩ gắn bó hơn với những nhân vật rối của mình. Múa rối là loại hình nghệ thuật mà bất cứ ai đã xem rồi thì đều yêu thích và lại muốn xem lần nữa.
Nguyễn Xuân Long: Diễn viên đoàn 2
Tôi là một nghệ sĩ trẻ được nhận về công tác và làm việc tại Nhà hát Múa rối Thăng Long từ năm 2007. Nhà hát đã trở thành môi trường, là cơ hội thuận lợi đối với những nghệ sĩ trẻ như chúng tôi. Tôi rất phấn khởi và tự hào khi Nhà hát Múa rối Thăng Long đã được kỷ lục châu Á công nhận. Với một nghệ sĩ được biểu diễn, được đồng hành cùng những con rối trong những vở diễn, những đêm diễn là niềm vui khi thấy những tiếng cười, là sự nín thở hồi hộp dõi theo của khán giả. Những nghệ sĩ trẻ như chúng tôi đều xác định sẽ luôn phấn đấu, học hỏi để ngày càng đem được nhiều niềm vui, tiếng cười hơn nữa tới đông đảo khán giả mỗi khi họ tìm đến xem chúng tôi biểu diễn. Kỷ lục mà nhà hát được vinh dự đón nhận thực sự là minh chứng cho những gì mà các cô chú, anh chị thế hệ đi trước đã đạt được, thế hệ kế cận chúng tôi xin hứa sẽ phát huy thành tích này và làm tốt hơn nữa.