Sưu tầm: Nguyễn Thị Lệ Chi
Một số ý kiến về công nghiệp văn hóa nền sân khấu Thủ đô
NSND Trung Hiếu
Giám đốc Nhà hát Kịch Hà Nội
Công nghiệp văn hoá Sân khấu
Sân khấu nghệ thuật Thủ đô nói riêng và Sân khấu nghệ thuật cả nước nói chung đã có nhiều bước chuyển mình trong thời đại công nghiệp số hoá. Khác với trước kia, công chúng có thêm rất nhiều phương thức, phương tiện để tiếp cận với văn hoá – nghệ thuật. Đông thời với đó là những tiêu chuẩn nâng cao hơn, khắt khe hơn và đặc thù hơn. Việc thay đổi cho nghệ thuật Sân khấu là điều tất yếu cần phải làm ngay.
- Một số ý kiến về công nghiệp văn hoá Sân khấu Thủ đô
- Có nhận định đúng đắn về công nghiệp văn hoá:
Công nghiệp văn hóa - theo định nghĩa của UNESCO và Hiệp ước chung về thuế quan và mậu dịch GATT - là một phần của ngành công nghiệp sáng tạo, được hình thành từ sự kết hợp của sự sáng tạo, quá trình sản xuất và phân phối hàng hóa, dịch vụ thuộc về văn hóa và thường được các quyền sở hữu trí tuệ bảo vệ.
Không gian phát triển của công nghiệp văn hóa là văn hóa, nghệ thuật, song quá trình tạo thành sản phẩm công nghiệp văn hóa không dừng lại ở sáng tạo tác phẩm, mà bắt đầu từ sáng tạo để một quy trình sản xuất, đóng gói, phân phối và lưu thông được vận hành, tạo nên nguồn doanh thu và lợi ích trực tiếp cũng như gián tiếp cho các chủ thể trong quy trình đó.
Việc có cái nhìn đúng về công nghiệp văn hoá Thủ đô giúp chúng ta đi đúng hướng và có những biện pháp phù hợp để phát triển nghệ thuật Sân khấu.
- Nhanh nhạy nắm bắt nhu cầu và thị yếu của nguồn cầu
Trước kia, khi chúng ta đơn thuần làm sáng tạo nghệ thuật, xây dựng các vở diễn, các chương trình nghệ thuật; ngày nay, chúng ta cần thêm sự nhạy bén về thị yếu thị trường, hiểu được tâm lý và nguyện vọng của khán giả. Từ đó, xây dựng những Chương trình nghệ thuật chất lượng cao nhưng sẽ phù hợp và thoả mãn nhu cầu khán giả. Đó là cái khó và cũng là thử thách của những người làm nghệ thuật ngày nay. Những chủ đề văn hoá – đời sống xã hội sẽ tạo nên những cộng hưởng lớn giữa những tác phẩm nghệ thuật và người xem. Công chúng sẽ thấy nghệ thuật được hoà quyện và tái hiện được sinh động cuộc sống hiện đại ngày nay.
- Hiện đại hoá cơ sở vật chất cho các đơn vị nghệ thuật
Với mục đích thu hút khán giả đến với Sân khấu, việc trang bị, nâng cấp từ khán phòng đến sân khấu là điều hết sức cần thiết. Chúng ta cần hiện đại hoá cơ sở vật chất cho Sân khấu bằng việc đầu tư trang thiết bị hiện đại từ âm thanh, ánh sáng đến hệ thống kỹ thuật cho sân khấu.
Cần xây dựng một sân khấu hiện đại đáp ứng được những đòi hỏi, yêu cầu cao về mặt kỹ thuật để phục vụ tối đa nhất, hiệu quả nhất cho những ý tưởng nghệ thuật của ekip sáng tạo. Từ đó, các tác phẩm nghệ thuật không những bao hàm những giá trị nghệ thuật cao, mà đồng thời còn đáp ứng được thị hiếu của khán giả ngày nay.
- Sử dụng triệt để CNTT trong quá trình tiếp cận khán giả
Khi cả thế giới đã bước sang giai đoạn 4.0, việc thay đổi và phát triển về công nghệ thông tin là một bước đi bắt buộc. Việc sử dụng CNTT không chỉ đưa các tác phẩm nghệ thuật đến gần khán giả bằng cách nhanh nhất, hiệu quả nhất; mà còn tạo dựng một hệ thống quản lý tổng thể, cung cấp các số liệu chính xác giúp đưa ra các phương án marketing hợp lý, các đề án nhân sự phù hợp. Các Nhà hát, các đơn vị cần xây dựng một bộ phận CNTT chuyên trách, riêng biệt, thường xuyên được học tập, đào tạo để cập nhật những kỹ thuật mới, am hiểu về marketing, phân tích số liệu thị trường, am hiểu về nghệ thuật và thẩm mỹ, nhạy bén nắm bắt thị hiếu khán giả đương thời.
- Một sản phẩm chất lượng tốt cần một “bao bì” đẹp, một ‘đường’ phân phối chính xác
Trước kia, những phương thức tiếp cận truyền thống không đòi hỏi quá cao, quá nhiều về việc thiết kế, “đóng gói”, làm một “bao bì” đẹp cho một tác phẩm nghệ thuật. Nội dung của tác phẩm nghệ thuật, chất lượng của Chương trình nghệ thuật đương nhiên luôn là điều cốt lõi và sẽ luôn là yếu tố quan trọng nhất thu hút khán giả đến với Sân khấu.
Nhưng bên cạnh đó, chúng ta không thể phủ nhận, một bao bì đẹp luôn thu hút người xem từ cái nhìn đầu tiên. Việc thay đổi gu thiết kế, tính thẩm mỹ cho những sản phẩm truyền thông của tác phẩm nghệ thuật là điều cần thiết. Muốn tiếp cận đối tượng khán giả ở nhiều tầng lớp khác nhau, độ tuổi khác nhau chúng ta cần có sự nhạy bén về tính thẩm mỹ và cách tiếp cận họ.
Khi đã có một sản phẩm đẹp về ngoại hình, chất ở chất lượng, chúng ta vẫn cần tìm ra đối tượng khách hàng. Việc vẽ ra chân dung đối tượng khán giả chúng ta muốn nhắm đến là điều rất quan trọng cần suy nghĩ đến khi sáng tạo một tác phẩm nghệ thuật. Khi đã có một cái đích rõ ràng, chúng ta sẽ tiếp cận đối tượng khán giả đúng nhất, phù hợp nhất.
III. Kết luận:
Nhà hát Kịch Hà Nội với định hướng là một Nhà hát Kịch đa năng lấy kịch nói làm trung tâm. Từ những năm đầu thành lập cho đến nay luôn nổi tiếng với những vở chính luận. Thương hiệu Kịch Hà Nội cũng từ đó được gây dựng nên. Trong những năm trở lại đây, việc xác định và phân tích đối tượng khán giả đã được thực hiện và dần thấy được hiệu quả.
Trong tương lai, các tiến trình của công nghiệp văn hoá không chỉ ở Nhà hát Kịch Hà Nội mà cả các đơn vị trong và cả nước cần làm mạnh mẽ hơn, chuẩn xác hơn và ngay lập tức. Bởi sau những năm tháng đại dịch, nhu cầu thưởng thức văn hoá – nghệ thuật của nhân dân đã và sẽ còn tăng lên mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Điều đó càng là nguồn động lực thúc đẩy những đơn vị nghệ thuật phát triển hơn nữa trong tương lai không xa.