Những yêu cầu cần thiết cho Nghệ thuật sân khấu Hà Nội trong Cách mạng công nghệ lần thứ 4

Sưu tầm: NSND Nguyễn Hoàng Tuấn

Những yêu cầu cần thiết cho Nghệ thuật sân khấu Hà Nội

 trong Cách mạng công nghệ lần thứ 4

                                                                                          NSND.Trần Quốc Chiêm

Kính thưa các vị đại biểu, các Văn nghệ sỹ Thủ đô!

Với cương vị là Chủ tịch Hội Liên hiệp VHNT Hà Nội, tôi rất hoan nghênh sáng kiến của Ban Chấp hành Hội Sân khấu Hà Nội đã tổ chức hội thảo: “ Sân khấu Hà Nội với Cách mạng công nghệ lần thứ 4”. Đây là cuộc Hội thảo cần thiết đối với sự phát triển của Văn học nghệ thuật Thủ đô nhằm đáp ứng với thời đại công nghiệp hóa – hiện đại hóa theo chủ trương của Đảng và Nhà nước.

Sau đây, tôi xin phép trình bày tham luận của mình đóng góp cho Hội thảo.

Đổi thay của sân khấu qua các cuộc cách mạng công nghệ

Nhìn những tác động từ Cuộc cách mạng công nghiệp 1.0 và 2.0 đã làm đổi thay diện mạo của sân khấu rất lớn: Từ chỗ sân khấu chỉ có ánh đèn dầu, đuốc sang ánh điện; từ chỗ có âm thanh thực từ dàn nhạc và đài từ của diễn viên đến chỗ có micro hỗ trợ; từ chỗ đi biểu diễn từ làng này sang làng khác bằng xe ngựa, xe bò, đi bộ sang đi biểu diễn từ tỉnh thành này đến tỉnh thành khác, nước này sang nước khác bằng các phương tiện tàu thủy, tàu điện, ô tô, máy bay; từ chỗ chỉ lưu giữ, phổ biến kịch bản bằng truyền miệng, viết tay sang in ấn phát hành thành sách, báo và đĩa hát…

Cuộc cách mạng công nghiệp 3.0, đặc biệt của internet đã tác động mạnh đến nghệ thuật sân khấu Việt. Nhiều tác phẩm sân khấu được truyền đến đông đảo khán giả từ nông thôn đến thành thị, từ trong nước đến nước ngoài… thông qua các băng đĩa, internet một cách tinh gọn, nhanh chóng với chi phí thấp, tiện lợi khi chỉ cần ngồi nhà là có thể xem được nhiều vở diễn, chương trình khác nhau. Tuy nhiên, cũng chính sự phát triển của công nghệ thu phát âm thanh, hình ảnh, cùng với sự phát triển như vũ bão của internet đã khiến nghệ thuật sân khấu ngoài rạp ở Việt Nam không đủ sức cạnh tranh, bị lâm vào tình trạng khủng hoảng thiếu khán giả.

Trước hết, về cơ sở vật chất, hệ thống các rạp hát, nhà hát ở nước ta hiện nay hầu hết đều không đáp ứng được yêu cầu phát triển của nhân loại tiến bộ. Trong khi đó, cách mạng công nghiệp 4.0 là cách mạng khoa học và công nghệ mới, hội tụ ở đỉnh cao của các lĩnh vực công nghệ in 3D, công nghệ sinh học, công nghệ vật liệu mới, công nghệ tự động hóa, người máy, tích hợp con người – máy móc… đòi hỏi các rạp hát, nhà hát sân khấu phải được thiết kế, xây dựng, nâng cấp sao cho phù hợp, nhằm vừa đáp ứng yêu cầu của công việc sáng tạo nghệ thuật, vừa thỏa mãn nhu cầu, thị hiếu thẩm mỹ mới của khán giả. Do đó, để tồn tại, phát triển, sân khấu Việt Nam phải được hiện đại hóa, nếu không không thể thu hút được khán giả với hệ thống cơ sở vật chất các rạp hát, nhà hát cũ kỹ, lạc hậu.

Cách mạng công nghiệp 4.0 tạo ra nhiều sản phẩm giải trí và dịch vụ mới được thực hiện từ xa với chi phí không đáng kể phục vụ người tiêu dùng; internet, điện thoại thông minh, công nghệ kỹ thuật số digital và hàng ngàn ứng dụng giúp cuộc sống của con người trở nên dễ dàng hơn, năng suất hơn… làm sân khấu chịu nhiều áp lực cạnh tranh khốc liệt hơn. Do đó, để hòa nhập với kỷ nguyên cách mạng công nghiệp 4.0, sân khấu Việt Nam nói chung và sân khấu Thủ đô nói riêng phải thay đổi về bộ máy tổ chức nhân sự, về phương thức hoạt động để tiếp cận khán giả, nếu không sẽ bị đào thải theo quy luật cạnh tranh trên thị trường.

Sân khấu đã chuẩn bị gì?

Cách mạng công nghiệp 4.0 với sự phát triển ứng dụng người máy kết nối, hội tụ của trí tuệ nhân tạo, tự động hóa và internet… sẽ thay thế những nhân viên hậu đài làm các công việc nặng nhọc như vận chuyển, lắp ráp sân khấu ngoài trời, trang trí bối cảnh, thực hiện các kĩ xảo, thủ pháp nghệ thuật… đòi hỏi kỹ thuật phức tạp… Tuy nhiên, mọi máy móc không thể thay thế được người nghệ sĩ. Vì nghệ thuật sân khấu thuộc lĩnh vực sáng tạo, gắn liền với mọi cung bậc cảm xúc hỉ nộ ái ố của con người – điều mà máy móc không thể làm được. Nói như vậy không có nghĩa là các nghệ sĩ – nguồn nhân lực của sân khấu Việt Nam tách mình khỏi cuộc cách mạng công nghệ mới. Trên thực tế, các nghệ sĩ Việt Nam có tài năng nghệ thuật, nhưng phần lớn còn hạn chế về khoa học và công nghệ. Trong khi đó, cách mạng công nghiệp 4.0 dẫn đến sự bùng nổ hàng loạt công nghệ mới (trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, internet kết nối vạn vật, công nghệ điện toán đám mây, thực tế ảo…) với tốc độ thay đổi công nghệ chóng mặt. Để sân khấu có sức cạnh tranh, các nghệ sĩ Việt Nam trong quá trình sáng tạo, phải biết tiếp nhận, ứng dụng những thành tựu của cách mạng công nghiệp 4.0 để tạo nên sự đổi mới, đột phá về mặt hình thức nghệ thuật. Để bắt kịp với sự phát triển của thời đại cách mạng công nghệ 4.0, các nghệ sĩ phải nắm bắt, phản ánh nhanh nhạy những vấn đề xã hội mới, mang tư tưởng của thời đại, sao cho phù hợp với nhu cầu, thị hiếu thẩm mỹ của khán giả mới.

Cách mạng công nghệ 4.0 với sự phát triển của công nghệ kỹ thuật số, internet kết nối vạn vật… còn thúc đẩy sự liên kết liên văn hóa giữa các quốc gia, giúp các nghệ sĩ gia tăng hiểu biết, tương tác với các nền nghệ thuật sân khấu khác trên thế giới. Tuy nhiên, chúng lại làm gia tăng mạnh hơn nữa nguy cơ đánh mất bản sắc văn hóa dân tộc, đặt các nghệ sĩ đứng trước thách thức bảo tồn di sản nghệ thuật sân khấu truyền thống. Làm thế nào giải quyết được hài hòa mối quan hệ giữa cái nội sinh với cái ngoại sinh là điều không đơn giản đối với các nghệ sĩ sân khấu truyền thống. Bởi lẽ, nếu tiếp nhận cái ngoại sinh không cẩn trọng, sẽ làm di sản sân khấu truyền thống của dân tộc bị mai một, biến tướng; ngược lại, nếu chỉ lo bảo tồn di sản, không phát huy giá trị của di sản cho phù hợp với xã hội đương đại, thì di sản khó tồn tại bền vững.

Thực trạng của sân khấu với công nghệ 4.0

Hiện tại, sân khấu Thủ đô còn chậm đổi mới, chưa chuyển đổi, thích ứng kịp với những tác động của cách mạng công nghiệp lần thứ ba thì sẽ còn loay hoay, lúng túng nhiều hơn nữa trước những cơ hội và thách thức mới của cách mạng công nghiệp lần thứ tư. 

Thời gian qua, không thể phủ nhận, cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 với sự ra đời của nhiều thiết bị nghe nhìn hiện đại, ứng dụng kết nối tinh tế đã mang đến những thay đổi đáng kể cho sân khấu. Ê-kíp sáng tạo của một số nhà hát đã có những đầu tư nhất định để ứng dụng công nghệ trong xây dựng, dàn dựng tác phẩm sân khấu nhằm thu hút người xem. Trong đó, phải kể tới những vở diễn như: Ionah của Nhà hát Star Galaxy, Tứ phủ của Nhà hát Việt, nhất là vở diễn thực cảnh Tinh hoa Bắc Bộ của Công ty Tuần Châu Hà Nội... Những tác phẩm cải lương do Nhà hát Cải lương Việt Nam thực hiện gần đây cũng nhận được đánh giá cao của bạn diễn và sự đón đợi của công chúng nhờ kết hợp giữa ngôn ngữ nghệ thuật truyền thống với hiệu ứng âm thanh, ánh sáng, màn hình led...

Điều này chứng tỏ, việc đưa những ứng dụng công nghệ vào xây dựng tác phẩm sân khấu là hoàn toàn khả thi, giúp mang đến nhiều cảm hứng mới cho khán giả hiện đại trong quá trình tiếp nhận tác phẩm.

Tuy nhiên, nhìn rộng hơn, sự chuyển biến của sân khấu nước nhà, còn chậm, nhịp sống sân khấu chưa theo kịp những bước đi nhanh, mạnh như vũ bão của khoa học công nghệ. Bối cảnh cách mạng 4.0 đòi hỏi sân khấu phải được thể hiện bằng ngôn ngữ đa phương tiện, tức không chỉ là diễn xuất của diễn viên mà còn là sự cộng hưởng của nhiều yếu tố khác với sự hỗ trợ của công nghệ nhằm chuyển tải nội dung một cách hấp dẫn nhất. Muốn vậy, cơ sở vật chất của các nhà hát, rạp hát phải được thiết kế, xây dựng theo những tiêu chuẩn riêng biệt, đáp ứng yêu cầu của sáng tạo nghệ thuật và thỏa mãn thị hiếu thẩm mỹ mới của khán giả. Song trên thực tế, phần lớn hệ thống rạp, nhà hát ở nước ta đều cũ kỹ, lạc hậu, không đáp ứng được yêu cầu hiện đại hóa tác phẩm sân khấu. Những đơn vị chỉ sử dụng một số hiệu ứng công nghệ đơn giản trong tác phẩm cũng đã phải đi thuê địa điểm biểu diễn. Bên cạnh đó, các nghệ sĩ sân khấu phần lớn vẫn hạn chế về trình độ khoa học công nghệ. Do đó, muốn tận dụng những kỹ thuật công nghệ vào xây dựng tác phẩm, cần có sự đầu tư đủ lớn về trí lực, vật lực, nhân lực để hiện đại hóa hệ thống rạp hát sân khấu và ứng dụng những công nghệ hiện đại vào dàn dựng tác phẩm với sự hỗ trợ của các chuyên gia.

Cùng với yêu cầu thay đổi về phương thức thể hiện tác phẩm, cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 còn đặt ra yêu cầu đổi mới cách thức giới thiệu, quảng bá tác phẩm sân khấu nhằm thu hút khán giả tới rạp. Thay vì cách tiếp thị truyền thống trước đây, các đơn vị nghệ thuật cần tận dụng lợi thế của in-tơ-nét để tăng khả năng kết nối thông qua hệ thống website, mạng xã hội và các phương tiện truyền thông xã hội khác. Thay vì bán vé trực tiếp, cần triển khai hệ thống bán vé điện tử thông qua những cổng thanh toán trực tuyến. Khả năng tương tác với công chúng cần được đẩy mạnh để khán giả cảm thấy như được tham gia vào quá trình xây dựng tác phẩm sân khấu. Và khi vai trò của khán giả được coi trọng, họ sẽ không bao giờ bỏ quên sân khấu. Nhờ khả năng kết nối, tương tác, các đơn vị nghệ thuật cũng dễ dàng tập hợp được cơ sở dữ liệu của công chúng quan tâm đến những tác phẩm của mình, từ đó có chiến lược ma-két-tinh, chăm sóc khách hàng mục tiêu phù hợp. Tuy nhiên, không phải cứ áp dụng nhiều hiệu ứng công nghệ thì tác phẩm sẽ thu hút khán giả. Những hiệu ứng công nghệ chỉ có thể phát huy tác dụng cao nhất khi phù hợp với nội dung chuyển tải tác phẩm. Càng trong guồng quay công nghệ, yếu tố nội dung tư tưởng của tác phẩm càng cần được chú trọng, nhất là tính tiên phong, phản biện, dự báo.

Cách mạng công nghiệp 4.0 đang đặt ra nhiều áp lực nhưng cũng mở ra nhiều cơ hội để sân khấu Việt Nam có thể chuyển biến mạnh mẽ. Làm nghệ thuật là khát khao đổi mới. Sân khấu Việt Nam có thể biến những thách thức thành thời cơ để tìm lại thời hoàng kim được hay không, phụ thuộc phần lớn vào sự nhạy bén của những đơn vị nghệ thuật và nghệ sĩ sân khấu.

Cần thay đổi tư duy làm sân khấu

Ðối với một số văn nghệ sĩ, hoạt động sáng tạo nghệ thuật dường như tách rời khỏi lĩnh vực công nghệ nói riêng, và cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật nói chung. Quan niệm này đang là một nguyên nhân quan trọng khiến cho nghệ thuật trở nên xa rời thực tiễn cuộc sống, mất dần sức hút với khán giả, nhất là khán giả trẻ. Không thể phủ nhận rằng thời gian qua, các thành tựu của khoa học và công nghệ đã tác động mạnh mẽ tới mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, trong đó có hoạt động nghệ thuật biểu diễn. Tác động đó là tất yếu, đồng thời đặt ra những yêu cầu mới, đòi hỏi văn nghệ sĩ phải điều chỉnh tư duy, cách thức sáng tạo. Tuy vậy, vẫn có một số ý kiến phủ nhận sự tác động này, coi lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật có đặc thù riêng do cá tính sáng tạo của nghệ sĩ mang tính đặc thù, độc đáo cho nên nằm ngoài quy luật tác động của khoa học, công nghệ. Vậy trên thực tế, các tiến bộ của khoa học kỹ thuật, đặc biệt là cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đã và đang có ảnh hưởng như thế nào tới đời sống văn học, nghệ thuật (VHNT)? Có thể thấy, từ khi xuất hiện, kỹ thuật số đã tác động mạnh mẽ và làm biến đổi quá trình sáng tạo VHNT, nhất là tạo ra sự thay đổi về mối tương tác nhiều chiều trong chuỗi tác động qua lại giữa người sáng tạo - tác phẩm - người thưởng thức. Một thí dụ đơn giản minh chứng cho điều này là nếu trước đây độc giả chỉ có thể đọc tác phẩm văn học qua các bản in truyền thống thì hiện nay họ có thể thưởng thức tác phẩm qua sách điện tử (ebook), sách nói (audio book); nhà văn có thể tự công bố tác phẩm của mình trên mạng xã hội, và độc giả có thể kết nối dễ dàng với nhà văn mà mình ưa thích. Hay sự ra đời các chương trình "nhà hát truyền hình" giúp công chúng có điều kiện thưởng thức các loại hình sân khấu truyền thống một các thuận tiện. Hoặc các chương trình truyền hình trực tiếp lại giúp khán giả có thể thưởng thức chương trình biểu diễn nghệ thuật tại bất cứ địa điểm nào mà không cần phải đến tận nơi. Tương tự là các kỹ xảo điện ảnh hoàn toàn có thể được thực hiện trên máy tính một cách dễ dàng, thay vì sử dụng phương pháp thủ công như trước. Thành tựu công nghệ kỹ thuật số đã đem lại nhiều thuận lợi cho nghệ sĩ và công chúng trong sáng tạo, thưởng thức nghệ thuật, đồng thời cũng đòi hỏi nghệ sĩ phải tiếp cận, thích ứng để tồn tại, phát triển. Trong khi đó, bản thân quá trình tiếp nhận nghệ thuật của công chúng cũng đã có sự thay đổi, với những tiêu chí, yêu cầu ngày càng khắt khe hơn, nhất là trong bối cảnh các phương tiện nghe nhìn cũng như các loại hình giải trí rất phát triển.

Như trong lĩnh vực sân khấu, ngày nay khán giả khó bị hấp dẫn với những cảnh trí sân khấu cồng kềnh, tốn nhiều thời gian chuyển cảnh. Hệ thống âm thanh, chiếu sáng cũ, lạc hậu sẽ khiến vở diễn trở nên thiếu sinh khí. Khán giả mong muốn trên sân khấu có sự kết hợp nhiều loại hình nghệ thuật cùng sự hỗ trợ của các phương tiện, kỹ thuật hiện đại giúp nâng cao hiệu quả của sản phẩm nghệ thuật. Vì thế, không đáp ứng được nhu cầu thưởng thức mới của công chúng cũng đồng nghĩa với việc nhà hát mất khán giả, doanh thu sụt giảm, động lực phát triển từ đó dễ suy yếu. Ðặc trưng của VHNT là đề cao sáng tạo cá nhân, những khác biệt trong tư duy nghệ thuật. Tuy nhiên, trong các loại hình VHNT thì sân khấu đòi hỏi hình thức nghệ thuật biểu diễn mang tính tổng hợp, do đó chịu áp lực lớn nhất trong cách thức tái hiện và trình bày không gian, thời gian. Hầu như mọi khuynh hướng sân khấu đều gắn với cách thức xử lý vấn đề này. Theo tôi dù có rất nhiều trường phái sân khấu, nhưng có thể quy về hai xu hướng cơ bản: thể hiện không gian, thời gian theo xu hướng tái tạo hiện thực (sử dụng trang trí gây ảo giác thực, diễn xuất gần với tự nhiên, tác động trực tiếp vào cảm quan người xem), và xu hướng thể hiện không gian, thời gian theo hướng thẩm mỹ (sử dụng trang trí ước lệ, có tính ẩn dụ, tượng trưng, gây hiệu quả đến cảm quan người xem bằng sức liên tưởng, gợi hình ảnh, suy nghĩ). Như vậy có thể thấy thách thức với nhiều đạo diễn sân khấu là do điều kiện vật chất hạn chế cho nên không đáp ứng được những ý tưởng bay bổng của họ trong xử lý không gian, thời gian. Một thủ pháp từng được ca ngợi của sân khấu truyền thống là biến không gian, thời gian vốn không thể mở rộng vô hạn vì sự hạn hẹp của sàn diễn bằng cách biến đổi ý nghĩa sàn diễn. Và theo đó, không gian sàn diễn sẽ không còn bị bó hẹp mà mang ý nghĩa ước lệ, giả định... Nhưng trước những đòi hỏi ngày càng cao của công chúng, cách thức truyền thống này dường như không còn đủ sức thuyết phục. Khán giả thời hiện đại có những yêu cầu khắt khe hơn về kỹ thuật biểu diễn, sự dụng công trong thiết kế sân khấu và kết hợp ứng dụng công nghệ để đẩy mạnh hiệu quả về thị giác. Do đó, có thể nói yêu cầu áp dụng công nghệ, nhất là công nghệ kỹ thuật số vào sáng tạo sân khấu trở thành yêu cầu mang tính cấp bách, bắt buộc. Nắm bắt được xu thế mới trong nhu cầu thưởng thức của công chúng, từ sự dè dặt ban đầu, đến nay có khá nhiều đơn vị nghệ thuật đã ứng dụng hiệu quả các thành tựu mới của khoa học, công nghệ vào lĩnh vực sân khấu ở các công đoạn: âm thanh, ánh sáng, hình ảnh... Phổ biến nhất là sự xuất hiện của những màn hình LED (màn hình phẳng phát sáng có thể hiển thị hình ảnh, vi-đê-ô) tại nhiều sân khấu lớn nhỏ. Sự ưa chuộng này được lý giải bởi màn hình LED có khả năng đổi cảnh nhanh chóng, mầu sắc rực rỡ, tinh tế, có thể đáp ứng được yêu cầu cần nhiều chiếc phông hậu, đáp ứng được ý tưởng nghệ thuật của đạo diễn. Bên cạnh đó, quá trình diễn xuất, diễn viên có sự tương tác ăn ý với những tình huống xuất hiện trên màn hình sẽ tạo ra sự hấp dẫn với khán giả. Gần đây nhất, vở kịch múa Mỵ của Ðoàn ca múa nhạc Việt Bắc với trang trí giàu tính ước lệ, nhưng tạo ấn tượng bằng việc khai thác những chi tiết mang tính biểu tượng cao, phối hợp với màn hình LED, kết hợp ánh sáng, âm nhạc và các động tác múa điêu luyện khiến mỗi cảnh diễn như bức tranh sống động, tràn đầy cảm xúc. Trước đó, chương trình Ionah show với sự kết hợp tinh tế của nhiều loại hình nghệ thuật như: kịch, xiếc, múa, hip-hop, sử dụng công nghệ âm thanh, ánh sáng hiện đại đã mang lại hiệu quả thẩm mỹ khá ấn tượng, cho khán giả. Người xem không ngớt trầm trồ trước các biểu cảm của diễn viên ở mỗi trường đoạn, phối hợp nhuần nhuyễn, ăn ý với cảnh thiết kế điện tử. Hay chương trình hầu đồng Tứ phủ của nhóm xã hội hóa do đạo diễn Việt Tú khai thác sở dĩ đứng vững được nhiều năm qua tại Hà Nội cũng nhờ sự hỗ trợ của các thiết bị công nghệ như âm thanh, ánh sáng. Tận dụng "món quà" quý giá từ các tiến bộ khoa học, công nghệ, hiện nay nhiều nhà hát cải lương phía bắc cũng đã chú trọng tới việc kết hợp hình ảnh, ánh sáng phụ trợ cho nghệ sĩ trong quá trình biểu diễn, từng bước đáp ứng nhu cầu nghe - nhìn đa dạng của công chúng. Tiêu biểu có thể kể đến những vở được đầu tư lớn như Hừng đông, Mai Hắc Ðế,... của Nhà hát cải lương Việt Nam. Nhờ sử dụng hiệu quả các ứng dụng công nghệ mà vở diễn thể hiện được những cảnh diễn mà trước đây phải đẩy vào hậu trường bởi không đủ không gian để diễn tả trên sân khấu chính. Hoặc Nhà hát cải lương Hà Nội cũng từng thực hiện thành công dự án không làm ngắt quãng thời gian cảm thụ của khán giả trong khi thay cảnh bằng cách để diễn viên thể hiện vở diễn liền mạch với sự hỗ trợ của màn hình LED như một phông sân khấu động. Những dự án, chương trình nêu trên đều đòi hỏi sự đầu tư công phu và ứng dụng hiệu quả giữa công nghệ với sàn diễn.

Từ những năm 80, 90 của thế kỷ trước, việc sử dụng tác phẩm điện ảnh hoặc các phân cảnh của công nghệ điện ảnh vào sàn diễn đã có đạo diễn thực hiện thành công, tuy nhiên để sự phối hợp đạt tới độ nhuần nhuyễn, tinh tế, tạo hiệu quả thẩm mỹ đặc sắc thì phải chờ tới khi có được sự cộng hưởng của các thiết bị công nghệ cao, âm thanh lập thể. Tuy vậy, mặt trái của công nghệ đối với hoạt động biểu diễn cũng không khó để nhìn ra. Việc áp dụng công nghệ nhằm đổi mới sàn diễn, nếu quá lạm dụng hoặc quá nôn nóng, vội vã rất dễ biến sân khấu thành "nồi lẩu" thập cẩm, không còn là hình thức sân khấu đầy bí ẩn và hấp dẫn đối với công chúng. Xét cho cùng, tính duy nhất, độc đáo của mỗi đêm diễn, trước hết phải thể hiện bằng chính sự tương tác giữa người diễn và người xem cũng như những sáng tạo ngẫu hứng, thăng hoa của tập thể nghệ sĩ... Thực tế đã có không ít chương trình dù được quảng cáo là dùng tới cả tấn đạo cụ, nghệ sĩ sử dụng tới hàng trăm bộ trang phục được lắp thiết bị tạo hiệu ứng đặc biệt, sân khấu được làm mưa nhân tạo tạo cảm giác như thật... nhưng vẫn không thuyết phục được khán giả, thậm chí bị đánh giá thấp về chất lượng nghệ thuật cũng như sự phô trương. Do đó cả hai thái cực: lạm dụng thái quá hay tẩy chay công nghệ ở một bộ phận nghệ sĩ đều có thể dẫn đến hậu quả tiêu cực. Dẫu thế nào thì vẫn cần thấy rằng, ứng dụng công nghệ trong hoạt động sáng tạo nghệ thuật chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ cho nghệ sĩ. Quan trọng nhất của lao động sáng tạo luôn phụ thuộc vào từng cá nhân, đòi hỏi những nỗ lực tìm tòi, học hỏi để không ngừng đổi mới tư duy, nắm bắt kịp thời nhu cầu của công chúng. Quá trình này không chấp nhận tâm lý tự mãn, bằng lòng với bản thân, nhất là sau khi đạt được một số thành quả nhất định.

Một số giải pháp:

Trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay, việc kế thừa và phát huy các giá trị nghệ thuật Sân khấu góp phần xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc là rất cần thiết. Để nghệ thuật Sân khấu giữ vững được chỗ đứng trong lòng công chúng trong thời đại hôm nay, tôi xin đưa một số giải pháp sau:

            - Có cơ chế khuyến khích đào tạo, bồi dưỡng văn nghệ sĩ phát huy tài năng, năng lực sáng tác, quảng bá tác phẩm Sân khấu với ý thức đầy đủ về trách nhiệm xã hội và nghĩa vụ công dân của mình; Chú trọng phát triển năng khiếu và tài năng trẻ.
         - Cần mở rộng hơn các đối tượng đào tạo như: quản lý nghệ thuật biểu diễn; tổ chức biểu diễn; maketting nghệ thuật để nâng cao hơn tính chuyên của sân khấu.                         
         - Đề nghị các cơ quan chức năng xây dựng đề án mở một kênh truyền hình cho nghệ thuật biểu diễn để chủ động giới thiệu bản sắc nghệ thuật, chân dung nghệ sĩ, tác phẩm mới sáng tác quảng bá nghệ thuật; Giới thiệu văn hóa nghệ thuật truyền thống của Việt Nam qua các kênh thông tin và qua đó góp phần không nhỏ nâng cao thị hiếu thẩm mỹ cho tầng lớp khán giả, thính giả trẻ.
        - Cần có sự đầu tư cơ sở vật chất, rạp hát, nhà hát đầy đủ phương tiện kỹ thuật, tạo sự hứng thú trong thưởng thức và hưởng thụ của người xem; Nâng cao thị hiếu thẩm mỹ và trình độ thưởng thức nghệ thuật của công chúng.
         - Cần tổ chức nhiều các cuộc thi sáng tác, cuộc Liên hoan sân khấu thể nghiệm trong và ngoài nước để giao lưu giới thiệu nghệ thuật độc đáo của Thủ đô với bạn bè trong và ngoài nước và qua đó để trao đổi học tập kinh nghiệm để không ngừng nâng cao trình độ biểu diễn và hội nhập.

- Cần có ngân hàng kịch bản sân khấu ứng dụng công nghệ 4.0 để lưu giữ, khai thác và quảng bá các kịch bản sân khấu.