Sưu tầm: Nguyễn thị Vân Kim
SÂN KHẤU VỚI ĐỀ TÀI HIỆN ĐẠI
Tác giả, Thạc sỹ nghệ thuật Phạm Thị Hồng.
Kính thưa quý vị đại biểu khách quý !
Thưa các văn nghệ sỹ và các anh chị đồng nghiệp !
Sự cần thiết của việc kịch bản sk phải gắn với các đề tài hiện đại và xã hội
Ngày này cách đây 3 năm, 24/11/2021 tại HN
Tổng BT Ng Ph Trọng đã có bài phát biểu tại Hội nghị Văn hoá trung ương
Trong bài phát biểu TBT đã nhấn mạnh
Văn hoá là một phạm trù rất rộng, có thể được hiểu dưới nhiều góc độ khác nhau với nhiều cách tiếp cận khác nhau, rất phong phú, đa dạng. Đến nay, trên thế giới có tới gần 200 định nghĩa khác nhau về Văn hoá. Nhưng chung quy có thể hiểu theo hai nghĩa: nghĩa rộng và nghĩa hẹp. Nghĩa rộng: thì văn hoá là trình độ phát triển về tinh thần và vật chất của nhân loại trong mỗi giai đoạn lịch sử nhất định (thời kỳ đồ đá, thời kỳ đồ đồng,... văn hoá Đông Sơn, văn hoá lúa nước,...). Nghĩa hẹp: thì văn hoá là những hoạt động tinh thần của một xã hội, gồm có những lĩnh vực: giáo dục, khoa học, văn học, nghệ thuật, đạo đức (lối sống, cách cư xử, ứng xử giữa người với người,...). Văn hoá cũng bao gồm cả văn hoá vật thể (các di tích lịch sử, các công trình văn hoá, di sản văn hoá, những sản phẩm văn hoá: Kim tự tháp, đình, chùa, miếu thờ,...) và phi vật thể (ca dao, dân ca, hò vè, lễ hội; các phong tục, tập quán của mỗi quốc gia, mỗi vùng miền, mỗi dân tộc, mỗi địa phương...). Văn hoá chúng ta bàn ở đây chủ yếu là theo nghĩa hẹp. Văn hoá là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là sức mạnh nội sinh, động lực quan trọng để phát triển đất nước; xác định phát triển văn hoá đồng bộ, hài hoà với tăng trưởng kinh tế và tiến bộ xã hội là một định hướng căn bản của quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, thể hiện tính ưu việt của chế độ ta. Nói sâu sắc, ngắn gọn như Bác Hồ là: "Văn hoá soi đường cho quốc dân đi"! Nền văn hoá mà chúng ta xây dựng là nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc với nội dung cốt lõi là độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh giữ vai trò chủ đạo trong đời sống tinh thần của xã hội; kế thừa những truyền thống văn hoá tốt đẹp của Dân tộc đồng thời tiếp thu có chọn lọc những thành tựu, tinh hoa văn hoá của thế giới, phấn đấu xây dựng một xã hội văn minh, lành mạnh vì lợi ích chân chính và phẩm giá con người, với trình độ tri thức, đạo đức, thể lực, lối sống và thẩm mỹ ngày càng cao. Đồng thời, Đảng ta khẳng định: Con người là chủ thể, giữ vị trí trung tâm trong chiến lược phát triển; phát triển văn hoá, xây dựng con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự nghiệp đổi mới; phát triển giáo dục - đào tạo và khoa học - công nghệ là quốc sách hàng đầu, Đảng ta đã xác định văn hóa soi đường cho quốc dân đi
Với tư cách là một tác giả kịch hát dân tộc, được đào tạo ở cái nôi của nghệ thuật sân khấu: Trường đại học sân khấu điện ảnh Hà Nội. Là một người con của cố tác giả , giải thưởng nhà nước về văn học nghệ thuật, nhà viết kịch Hoàng Luyện, với niềm đam mê sáng tạo nghệ thuật thừa hưởng từ cha tôi, trong những năm qua, tôi đã cùng đồng hành với chồng tôi nhà biên kịch, đạo diễn Lê Thế Song trên những chặng đường nghệ thuật. Từ gia tài nghệ thuật của bố tôi, từ kinh nghiệm trên đường đời, từ những trải nghiệm vui buồn cùng khán giả trên thánh đường sân khấu, tôi xin được chia xẻ những dòng tâm tư với tâm nguyện, cùng với các anh chị tác giả, đạo diễn, văn nghệ sỹ , tìm tòi, phát hiện, xây dựng những kịch bản đáp ứng được lòng mong đợi của những khán giả mộ điệu sân khấu Việt Nam.
Kính thưa quý vị, thưa các anh chị quý mến !
Kịch bản sân khấu hiện nay đang thiếu vắng những kịch bản về đề tài hiện đại, muôn mặt của đời sống xã hội, những góc khuất cuộc đời, những thói hư tật xấu, những bài học về nhân tình thế thái đang nóng rẫy trên những trang báo, trên truyền hình, và giữa cuộc đời. Giá trị về dạo đức, thuần phong mỹ tục, sự tha hóa về lối sống, bạo lực gia đình, bạo lực học đường, tệ nhũng nhiễu và nhiều những nan đề cuộc sống cần đến sân khấu để gột rủa và định hướng . Chúng ta không đưa những vấn đề nóng bỏng của xã hội lên sân khấu để đả phá hay đùa cợt, mà những đề tài ấy khi đưa lên sân khấu với góc nhìn của nghệ thuật sẽ là bài học nhân sinh quan, là sự tẩy rửa và thanh lọc, là con đường vượt qua cái ác, tìm đến chân bản thiện, tìm đến bản sắc, hồn cốt dân tộc, đến bản ngã nhân vật và chính mình để cuộc sống và xã hội tốt đẹp hơn.
Tôi đã chứng kiến những giọt nước mắt của khán giả, khi họ khóc thương cho số phận nhân vật, khóc vì hạnh phúc bởi thấy như mình đang ẩn hiện trong nhân vật và những giọt nước mắt ấy chính là giá trị nghệ thuật được đáp đền, bởi những người nghệ sỹ đã giúp khán giả thêm tin yêu cuộc đời, và giúp họ hoàn thiện mình.
Sân khấu là thế và mãi mãi là thế, phê phán để xây dựng, phê phán để tìm ra con đường sáng tươi hơn của cuộc đời. Vậy tại sao chúng ta không tìm tòi, sáng tác và đưa những tác phẩm sân khấu về đề tài hiện đại lên sàn diễn để phục vụ công chúng.
Tôi vẫn luôn trăn trở, suy nghĩ tại sao những vở kịch như Tôi và chúng ta, ông không phải là bố tôi, bệnh sỹ , tin ở hoa hồng….khi phục dựng lại vẫn kín khán phòng…
Là một tác giả kịch hát , tôi đã được gặp gỡ, làm việc, giao lưu với rất nhiều tác giả tài năng như anh Lê Quý Hiền, anh Hoàng Thanh Du, chị Vương Huyền Cơ …vv và tôi nhận thấy rằng các anh chị ấy cũng vẫn đang tràn trề năng lượng sáng tạo, vẫn đau đáu với nghề, vẫn luôn đắm mình vào suy tư sáng tạo với những đứa con tinh thần đang hiện ra trên trang viết….và tôi cũng hy vọng, những tác phẩm sân khấu về đề tài hiện đại của các anh chị, các tác giả sẽ ngày một nhiều hơn, chất lượng hơn, để sân khấu sẽ có được những tác phẩm xuất sắc về đề tài hiện đại. Chúng ta sẽ lấy câu chuyện ngày nay, nóng hổi, thời sự, đậm đặc triết luận ấy để đem đến cho khán giả những cảm thụ tốt nhất về sân khấu, để họ yêu sân khấu hơn, và trên hết là yêu cuộc sống hơn….cho cuộc đời kết trái đơm hoa. Chứ đâu cần phải tìm chất liệu dân gian, huyền tích, dã sử để mượn xưa nói nay.
Cuộc sống càng phát triển, xã hội càng có nhiều những thành tựu, thành công, con người càng no đủ nhưng để hạnh phúc thì còn phải vượt lên biết bao những nan đề. Và những tác phẩm sân khấu hay , ý nghĩa về đề tài hiện đại chính là sự định hướng, sự thanh lọc, tẩy rửa và đem lại niềm tin, hạnh phúc cho khán giả, và đó chính là sức mạnh để xây dựng nên một xã hội, một dân tộc, một cộng đồng có no ấm, có đủ đầy, có ý chí có niềm tin và trên hết là xã hội hạnh phúc.
Xin trân trọng cảm ơn quý vị, các anh chị đã chú ý lắng nghe, với ca nhân tôi và chồng tôi, chúng tôi cũng tâm niệm rằng, cần và phải có những tác phẩm về đề tài hiện đại tâm huyết nhất, yêu thương nhất để được trình làng trên thánh đường sân khấu Việt Nam.
Xin trân trọng cảm ơn !