Sưu tầm: Nguyễn Toàn Thắng
Chủ đề: “Văn hóa ứng xử của Nghệ sĩ Với Công chúng”
Tác gia & Đạo diễn
HOÀNG THANH DU
Kính thưa quý vị đại biểu!
-Để ngắn gọn và cho sát chủ đề đặt ra trong Hội thảo với các nội dung
-Nghệ sĩ có phát ngôn gây sốc thiếu chuẩn mực
-Cá nhân quảng cáo cho Hàng hóa chưa kiểm định
-Không giũ gìn hình ảnh , lối sống, sinh hoạt kệnh cỡm không phù hợp với thuần phong mỹ tục với Văn hóa VN
Kính thưa quý vị đại biểu!
Trước hết chúng ta phải lên án những “phát ngôn gây sốc và lệch chuẩn “của con người có vị trí nổi tiếng trên mọi lĩnh vực trong xã hội và đương nhiên trong đó có các nghệ sĩ là những người được công chúng biết đến rộng rãi, chính vì thế những phát ngôn hay phong cách sống, ứng xử của họ luôn là điều mà nhiều người ngưỡng mộ, dõi theo, chịu ảnh hưởng cả ở những điều tốt và chưa tốt, tích cực và tiêu cực… Đó là lý do tại sao ngay từ là sinh viên hay học nghề từ các mái trường Trung học – cao đẳng – Đại học chuyên ngành đào tạo VHNT ( bao gồm các thể loại đều phải học qua phần Học Đại cương ). Với các nơi đào tạo Nghệ sĩ biểu diễn thì luôn có môn học của năm thứ nhất đó là môn “Đạo đức Diễn viên” , Bởi đó là môn bắt buộc các sinh viên- sẽ là những Nghệ sĩ biểu diễn tương lai phải học để mong muốn họ sẽ là những nghệ sĩ có đạo đức,phải là những tấm gương tốt ở trong xã hội, để từ đó định hướng lối sống cho công chúng nói chung, đặc biệt là thế hệ trẻ nói riêng. Và tất nhiên họ cũng đã được học về sự phát ngôn phù hợp, hành vi chuẩn mực khi ra hành nghề trong xã hội… và thưa quý vị đã là học thì thường thì đa phần các sinh viên đều thuộc bài nhưng cũng có những sinh viên “cá biệt “ không thuộc bài phần học đại cương cơ bản cũng là lẽ thường …
-Tuy nhiên trong thời gian vừa qua, chúng ta thấy xuất hiện rất nhiều Nghệ sĩ của chúng ta có những phát ngôn gây sốc lệch chuẩn với xã hội…(càng ngày tần suất càng nhiều hơn) Đó là chỉ báo cho thấy văn minh ứng xử không phù hợp, là dấu hiệu cảnh báo chúng ta cần có ngay bộ quy tắc ứng xử có văn hóa - văn minh cho những phát ngôn dành riêng cho Nghệ sĩ …đặc biệt với nghệ sĩ nổi tiếng , Vấn đề quan trọng ở đây vì là người nổi tiếng nên họ nhận được sự quan tâm nhiều hơn từ công chúng. Sự lệch chuẩn của họ có tác động tiêu cực nhiều hơn so với các nhóm đối tượng xã hội khác… vậy nguyên nhân từ đâu? Vâng, đôi khi là do “vạ miệng” nhưng đôi khi do cố tình, thoả mãn cái tôi của nghệ sĩ… Và để kết thúc cho nội dung này Tôi xin nêu ra 3 nguyên nhân nổi bật về Nghệ sĩ khi phát ngôn gây sốc lệch chuẩn … Để chính chúng ta nhận diện rõ để kịp thời ứng xử theo từng cấp độ
- Nguyên nhân thứ nhất : xuất phát từ bản tính nghệ sĩ. Đối với các nghệ sĩ, để có thể sáng tạo, tạo ra những tác phẩm nghệ thuật độc đáo, riêng có, nên cái tôi cá nhân của nghệ sĩ rất lớn, và điều này đôi khi dẫn đến việc họ đôi khi cũng có thể thể hiện bản thân mình nhiều hơn…
-Nguyên nhân thứ hai: tôi cho rằng những phát ngôn gây sốc lệch chuẩn xuất phát từ việc nghệ sĩ chưa có nhiều kinh nghiệm ứng xử trên môi trường xã hội hôm nay Quên hoặc không học đại cương “đạo đức diễn viên” , lại chưa đọc bộ quy tắc ứng xử văn hóa của Bộ VHTTDL đã ban hành gần đây để điều tiết hành động nên họ có thể có những lúng túng nhất định trong việc phát ngôn, trước công chúng
-Còn nguyên nhân thứ ba: Là thật sự cũng có một số rất ít nghệ sĩ muốn lợi dụng câu chuyện này để tạo ra sự quan tâm, gây chú ý nhiều hơn. Họ muốn gây dựng tên tuổi bằng scandal, phát ngôn gây sốc… Trên thực tế, những scandal như thế có thể tạo ra sự quan tâm của một nhóm công chúng nhưng không đảm bảo tên tuổi, uy tín mang tính bền vững cho người nghệ sĩ…
- Kính thưa quý vị đại biểu!
-Và như chúng ta đã biết …Xã hội coi Nghệ sĩ có vai trò rất quan trọng trong việc xây dựng nhân cách con người. Nghệ sĩ gắn với nghệ thuật, nghệ thuật luôn gắn với chân – thiện – mỹ, những giá trị định hướng sự phát triển văn hóa cho xã hội. Nghệ thuật hay nghệ sĩ không đơn thuần hướng đến các hoạt động giải trí, mà hướng con người ta đến giá trị tốt đẹp trong cuộc sống. Vì thế chúng ta luôn đánh giá cao vai trò, vị trí và ý nghĩa của văn nghệ sĩ cũng như nghệ thuật trong sự phát triển chung của xã hội. Tôi nghĩ, chúng ta cần phải cụ thể hoá hơn nữa, làm rõ hơn nữa không chỉ các tiêu chí xét tặng….mà còn phải có chế tài quy định kỷ luật tước danh hiệu nghệ sĩ , Để tạo điều kiện cho người nghệ sĩ phát huy hơn nữa vai trò của mình trong xã hội chúng ta đã luôn có một Hội đồng xét tặng từ cấp cơ sở thì sao không có một Hội đồng kỷ luật cũng từ cấp cơ sở để hướng dẫn, kiểm tra, giám sát đạo đức nghề nghiệp đối với văn nghệ sĩ ? Và nếu làm được như thế, chúng ta mới tạo ra định hướng đúng đắn, tốt đẹp cho hoạt động sinh hoạt phát ngôn trong và ngoài nghệ thuật của các nghệ sĩ….
-Kính thưa quý vị đại biểu!
-Với nội dung “Cá nhân quảng cáo cho Hàng hóa chưa kiểm định” Theo tôi nội dung này chúng ta không cần mất thời gian để thảo luận vì hiện nay chúng ta đã có hẳn bộ luật đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Nghị quyết số 51/2001/QH10; của Quốc hội: LUẬT QUẢNG CÁO số 16/2012/QH13… trong đó điều 14 mục 5 :-Cấm Quảng cáo cho hàng hóa chưa qua thẩm định của cơ quan NN có thẩm quyền
Vì vậy “ Quảng cáo cho Hàng hóa chưa qua kiểm định “tức là phạm pháp … và chắc chắn rồi đã có chế tài của các cơ quan bảo vệ pháp luật xử lý
-Kính thưa quý vị đại biểu!
- Còn với nội dung “ Không giũ gìn hình ảnh , lối sống, sinh hoạt kệnh cỡm không phù hợp với thuần phong mỹ tục với Văn hóa VN” thì tôi xin được đi sâu hơn về mặt tư tưởng bằng đôi dòng cảm nghĩ như sau:… Như các vị đã biết ,với chế độ chúng ta luôn đặt Văn hoá Nghệ thuật có một vị trí quan trọng. Bởi VHNT đã góp phần vào sự tiến bộ và phát triển nền văn minh của nhân loại, đồng thời là kim chỉ nam để Đảng ta hoạch định đường lối, chính sách phát triển văn hoá qua các giai đoạn xây dựng đất nước vì VHNT đã hội tụ những giá trị cao đẹp nhất trong lịch sử hàng ngàn năm văn hiến của dân tộc Việt Nam, cũng là điển hình của sự kết hợp hài hòa giữa đạo lý của dân tộc - bản sắc dân tộc với tinh hoa của nhiều dòng văn hóa Đông - Tây… Vì Đảng và NN đã khẳng định “…Văn hoá là tinh hoa của dân tộc, văn hoá phải góp phần khẳng định vị thế của một dân tộc, giữ gìn giá trị truyền thống vốn văn hoá quý báu của dân tộc, khôi phục những yếu tố tích cực trong kho tàng văn hoá dân tộc, loại bỏ những yếu tố tiêu cực trong đời sống văn hoá tinh thần của nhân dân.…” Tuy nhiên hôm nay chúng ta hiểu Tư tưởng về bảo tồn văn hoá dân tộc của chế độ ta không phủ nhận sự tác động, ảnh hưởng lẫn nhau của văn hoá các dân tộc mà ngược lại, khẳng định sự giao hoà giữa các nền văn hoá của các dân tộc khác nhau chính là yếu tố thúc đẩy sự phát triển văn hoá của mỗi dân tộc, làm cho nó hoàn thiện hơn, phong phú hơn, hãy lấy kinh nghiệm tốt của văn hoá xưa và văn hoá nay trau dồi cho văn hoá Việt Nam thật có tinh thần thuần tuý Việt Nam để hợp với tinh thần dân chủ, không kỳ thị hẹp hòi, thiển cận. với các nền vh khác và tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hoá nhân loại. Nội dung tiếp thu nền văn hóa nhân loại là rất toàn diện. Trước hết là tiếp thu cả đông, tây, kim, cổ, tìm mẫu số chung của nền văn hóa trên thế giới. đặc biệt với VHNT với các nghệ sĩ chúng ta hôm nay…
-Kính thưa quý vị đại biểu!
Vậy chúng ta đã có mục đích của tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại là để làm giàu cho văn hóa Việt Nam, xây dựng nền văn hóa Việt Nam hợp với tinh thần dân chủ. Tiêu chí tiếp thu là tiếp thu cái hay, cái tốt, tiếp thu có chọn lọc, tiếp nhận những cái phù hợp với thuần phong mỹ tục đất nước, loại bỏ sự ảnh hưởng của những thứ phản văn hóa. Kệch cỡm làm xấu hình ảnh bản sắc văn hóa dân tộc, nếu chúng ta lấy văn hóa dân tộc làm gốc, giữ gìn phát huy bản sắc dân tộc và coi nó như một tấm lá chắn vững chắc để đi tới tiếp nhận tinh hoa văn hóa nhân loại… Và xin hãy nhớ tiếp thu văn hóa nhân loại không có nghĩa là bê nguyên xi một cách thô thiển, có vay mà ko có trả. Phải học tập một cách sáng tạo chứ ko phải chạy theo sau thiên hạ một cách kệch cỡm, mà phải từ tầm cao của tinh hoa nhân loại mà vươn lên cao hơn, bằng thành tựu của mình góp phần làm giàu thêm, phong phú thêm kho tàng nhân loại; tiếp thu có chọn lọc những cái hay, cái tốt, cái đẹp để làm giàu thêm cho văn hóa dân tộc, biến chúng thành những cái bên trong, tự nhiên như những yếu tố nội sinh của văn hóa Việt Nam. Ngoài ra, trong quá trình tiếp thu, học tập kinh nghiệm, phải chú ý đến đặc điểm của dân tộc mình, nếu không sẽ phạm phải sai lầm, giáo điều đi đến lệch lạc …thành tha hóa trong sinh hoạt. Do đó, những người làm văn hóa - văn nghệ phải có kiến thức, phải chịu khó học hỏi, trau dồi, mở rộng kiến thức, am hiểu văn hóa thế giới, có như thế mới có thể tiếp thu của người ta và quảng bá văn hóa của mình nhất là với hôm nay khi Việt Nam trong thời kỳ đổi mới. Trong điều kiện xây dựng nền kinh tế thị trường và xu thế toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế, đặc biệt là sự phát triển của công nghệ thông tin - truyền thông, con người và những giá trị văn hóa truyền thống Việt Nam ít nhiều đã bị tác động và biến đổi.
-Kính thưa quý vị đại biểu!
-Bên cạnh những nhân tố tích cực thúc đẩy nền văn hóa phát triển hiện đại, tạo ra những công cụ, phương tiện để giữ gìn, bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa dân tộc thì cũng tồn tại nhiều nhân tố tác động xấu khiến cho giá trị văn hóa truyền thống trở nên lạc hậu hoặc bị mai một, bị biến dạng…và đó chính là các biểu hiện “Không giũ gìn hình ảnh , lối sống, sinh hoạt kệnh cỡm không phù hợp với thuần phong mỹ tục với Văn hóa VN” Nguy hiểm hơn ..tôi xin lắc chuông báo động thông qua diễn đàn này với VHNT hiện nay ( HN nói riêng và cả nước nói chung ) đã và đang có những tác phẩm nấp núp lợi dụng sáng tạo VHNT đã xuất hiện những tác phẩm VHNT đương đại lại cổ xúy những lối sống sinh hoạt kệch cỡm không phù hợp thuần phong mỹ tục với VH dân tộc VN, thậm chí đã hư cấu bội nhọ các danh nhân lịch sử hòng “đổi trắng thay đen”Cố tình muốn làm lệch chuẩn mất đi truyền thống một nền VHNT đậm đà bản sắc dân tộc…
- Kính thưa quý vị đại biểu!
-Và để kết thúc bản tham luân này Tôi xin khẳng định giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc không có nghĩa là đóng cửa, khép kín, “nhốt” nền văn hóa dân tộc khỏi sự ảnh hưởng của bên ngoài mà nó còn đồng nghĩa với việc giao lưu hợp tác văn hóa để tiếp nhận những giá trị văn hóa của nhân loại tiến bộ làm cho nền văn hóa dân tộc giàu có hơn, hiện đại hơn, có sức sống mãnh liệt hơn, đề kháng trước những yếu tố phản văn hóa; giáo dục chủ nghĩa yêu nước, trang bị tri thức văn hóa dân tộc cho mỗi người dân Việt Nam để mỗi người Việt Nam dù ở trong nước hay nước ngoài đều cảm thấy tự hào về đất nước ngàn năm văn hiến đồng thời nâng cao trách nhiệm, tính tích cực, tự giác trong giữ gìn, bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống, bảo vệ bản sắc văn hóa dân tộc trước bối cảnh mới của dân tộc và thời đại.
-Trước xu thế toàn cầu hóa của thế giới hiện nay, không một quốc gia nào có thể phát triển trong sự tách biệt với thế giới. Hội nhập kinh tế, giao lưu về văn hóa giữa các nước đang diễn ra hết sức sôi động. Nhưng nếu không có một bản lĩnh vững vàng, một chiến lược phát triển đúng đắn thì việc giao lưu đó sẽ dẫn đến nguy cơ đánh mất bản sắc văn hóa dân tộc. Để mở rộng giao lưu, hội nhập mà không đánh mất bản sắc của mình và bảo vệ bản sắc văn hóa dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, những phải lấy bản sắc văn hóa dân tộc làm nền tảng, làm bản lĩnh. Nền tảng có vững chắc, bản lĩnh có vững vàng mới tiếp thu được tinh hoa văn hóa nhân loại một cách đúng đắn, mới chủ động, tự tin hội nhập và làm giàu thêm, sáng lên đặc trưng văn hóa dân tộc… và chắc chắn lúc ấy “Chúng ta những người làm công tác VHNT sẽ có ý thức giũ gìn hình ảnh, lối sống, sinh hoạt không kệnh cỡm và sẽ luôn phù hợp với thuần phong mỹ tục với Văn hóa VN.
-Xin chúc các vị khách quý, và toàn thể hội nghị sức khỏe, hạnh phúc!
- Chúc Hội nghị thành công tốt đẹp!
Xin trân trọng cảm ơn!